Bruceloza pasa je hronična zarazna bolest izazvana bakterijom Brucella canis. Bolest ima veliki reproduktivni značaj i predstavlja zoonotski rizik, naročito za osobe koje rade sa psima u odgajivačnicama i veterinarskoj praksi.

Etiologija
Uzročnik je Brucella canis, Gram-negativna, fakultativno intracelularna bakterija. Ređe se kod pasa mogu izolovati i druge vrste roda Brucella, ali B. canis ima najveći epizootiološki značaj.

Epidemiologija i izvor infekcije
Najčešći izvor infekcije su zaraženi psi, naročito u uzgojima. Bakterija se izlučuje semenom, vaginalnim sekretom, abortiranim plodovima, placentom, urinom i mlekom. Bolest je često endemska u odgajivačnicama sa lošim biosigurnosnim merama.

Put prenosa
Infekcija se prenosi polnim putem, oralno ili kontaktom sa kontaminiranim materijalom. Ulazak bakterije moguć je i preko oštećene kože i sluzokože. Transplacentarni prenos je moguć.

Patogeneza
Nakon ulaska u organizam bakterija se hematogeno širi i lokalizuje u limfnim čvorovima, slezini, prostati, testisima, epididimisu i materici. Infekcija često prelazi u hronični tok sa dugotrajnim kliconoštvom.

Klinička slika
Kod ženki se najčešće javlja:

• abortus u kasnoj gravidnosti

• resorpcija embriona

• mrtvorođenost ili slabi štenci

Kod mužjaka se uočavaju:

• epididimitis i orhitis

• smanjen libido

• atrofija testisa

• neplodnost

Opšti znaci su često blagi ili odsutni, ali mogu uključivati limfadenopatiju, letargiju i intermitentnu povišenu temperaturu. Mogući su i diskospondilitis i uveitis.

Laboratorijski nalazi
Hematološki i biohemijski nalazi često nisu specifični. Mogu se uočiti blaga anemija i hiperproteinemija. Dijagnoza se ne može postaviti samo na osnovu rutinskih laboratorijskih parametara.

Dijagnostika
Dijagnostika se zasniva na serološkim testovima (RSAT, ELISA, AGID) i bakteriološkoj izolaciji. PCR metode se koriste kao dopuna. Potvrda infekcije zahteva kombinaciju testova zbog mogućnosti lažno pozitivnih i negativnih rezultata.

Terapija
Lečenje je dugotrajno i često neuspešno. Kombinovana antibiotska terapija može smanjiti kliničke znake, ali ne garantuje eliminaciju uzročnika. Zbog rizika od širenja infekcije, zaraženi psi se često isključuju iz reprodukcije.

Prognoza
Prognoza u pogledu izlečenja je rezervisana do nepovoljna. Česta su ponovna izlučivanja bakterije i perzistentno kliconoštvo.

Prevencija i kontrola
Ne postoji komercijalna vakcina za pse. Preventiva se zasniva na redovnom testiranju, kontroli uvoza i isključivanju pozitivnih jedinki iz uzgoja, kao i na strogim biosigurnosnim merama.

Zoonotski značaj
Brucella canis može inficirati ljude, najčešće sa blagim ili nespecifičnim simptomima. Najugroženiji su veterinari, uzgajivači i laboratorijsko osoblje.