Bakterijska pneumonija je ozbiljno oboljenje donjih disajnih puteva pasa koje karakteriše zapaljenje plućnog parenhima izazvano bakterijskom infekcijom. Može se javiti kao primarno oboljenje, ali je češće sekundarna komplikacija drugih respiratornih ili sistemskih poremećaja.

Etiologija
Najčešći bakterijski uzročnici uključuju Bordetella bronchiseptica, Streptococcus spp., Staphylococcus spp., Escherichia coli, Klebsiella spp. i Pseudomonas aeruginosa. Kod aspiracione pneumonije dominiraju bakterije poreklom iz orofaringealne i gastrointestinalne flore.

Predisponirajući faktori
Razvoj bakterijske pneumonije povezan je sa brojnim predisponirajućim faktorima:

• virusne infekcije respiratornog sistema

• aspiracija želudačnog sadržaja

• poremećaji gutanja

• produžena intubacija ili anestezija

• imunodeficijencija

• mladi i gerijatrijski uzrast

Identifikacija osnovnog uzroka je ključna za uspešno lečenje.

Patogeneza
Bakterije dospevaju u donje disajne puteve inhalacijom ili aspiracijom. Narušavanje mukocilijarnog klirensa i alveolarne odbrane omogućava kolonizaciju alveola. Razvija se inflamatorni odgovor sa nakupljanjem eksudata, što dovodi do smanjene razmene gasova i respiratorne insuficijencije.

Klinička slika
Klinički znaci variraju u zavisnosti od težine bolesti i opšteg stanja psa. Najčešće se javljaju:

• kašalj, često produktivan

• otežano disanje i tahipneja

• povišena telesna temperatura

• letargija i gubitak apetita

• nazalni iscedak

• cijanotične sluzokože u teškim slučajevima

Auskultacijom se mogu uočiti krepitacije i pojačani respiratorni šumovi.

Laboratorijski nalazi
Hematološki nalazi često pokazuju leukocitozu sa neutrofilijom i pomakom ulevo. Biohemijski nalazi mogu ukazivati na dehidrataciju i sistemsku inflamaciju. Analiza gasova u krvi je korisna kod teških slučajeva.

Dijagnostika
Dijagnoza se zasniva na kliničkom pregledu, radiografiji grudnog koša i laboratorijskim nalazima. Radiografski se uočavaju alveolarni i intersticijski infiltrati. Definitivna identifikacija uzročnika vrši se citološkim i bakteriološkim pregledom bronhoalveolarnog lavaža ili trahealnog aspirata.

Terapija
Terapija zahteva pravovremenu i agresivnu primenu antibiotika, po mogućstvu prema antibiogramu. Lečenje je dugotrajno i traje najmanje 3–6 nedelja. Potporne mere uključuju oksigenoterapiju, infuzije, bronhodilatatore i fizioterapiju grudnog koša.

Prognoza
Prognoza zavisi od uzroka, brzine postavljanja dijagnoze i opšteg stanja pacijenta. Psi sa aspiracionom pneumonijom i komorbiditetima imaju lošiju prognozu.

Prevencija i kontrola
Prevencija se zasniva na pravovremenom lečenju respiratornih infekcija, pravilnoj ishrani, sprečavanju aspiracije i održavanju opšteg zdravstvenog stanja psa.