Metritis i piometra su ozbiljna oboljenja reproduktivnog sistema kuja bakterijskog porekla. Predstavljaju čest i potencijalno životno ugrožavajući problem u veterinarskoj praksi, naročito kod nekastriranih ženki srednjeg i starijeg uzrasta.

Etiologija
Najčešći uzročnik je Escherichia coli, koja poseduje specifične faktore virulencije za adheziju na endometrijum. Ređe se izoluju Streptococcus spp., Staphylococcus spp., Proteus spp. i Klebsiella spp. Infekcija je najčešće uzlazna, iz vaginalne flore.

Definicija i razlike
Metritis je akutna upala materice koja se javlja neposredno nakon porođaja ili abortusa. Piometra je hronična, gnojna upala materice koja se razvija tokom diestrusa pod uticajem progesterona i često je povezana sa cističnom hiperplazijom endometrijuma.

Predisponirajući faktori
Razvoju metritisa i piometre doprinose:

• nekastriran status

• hormonalni disbalans

• prethodni porođaji ili abortusi

• zadržani plodovi ili posteljica

• primena hormonskih preparata

• stariji uzrast

Patogeneza
Progesteron dovodi do smanjenja kontraktilnosti materice i lokalnog imuniteta, čime se stvara povoljno okruženje za razmnožavanje bakterija. Akumulacija gnojnog sadržaja dovodi do distenzije materice, endotoksemije i mogućeg pucanja zida materice.

Klinička slika
Klinički znaci zavise od tipa piometre.

Kod otvorene piometre:

• gnojni vaginalni iscedak

• polidipsija i poliurija

• letargija

• gubitak apetita

Kod zatvorene piometre:

• izražena distenzija abdomena

• povišena telesna temperatura

• povraćanje i dijareja

• brzo pogoršanje opšteg stanja

Metritis se često manifestuje povišenom temperaturom, lošim opštim stanjem i neprijatnim iscedkom nakon porođaja.

Laboratorijski nalazi
Česta je leukocitoza sa neutrofilijom, povišeni inflamatorni parametri i azotemija. Biohemijski nalazi mogu ukazivati na oštećenje bubrega usled endotoksemije.

Dijagnostika
Dijagnoza se postavlja na osnovu anamneze, kliničkog pregleda i ultrazvučnog nalaza uvećane materice ispunjene sadržajem. Radiografija može pomoći u proceni veličine materice kod zatvorene piometre.

Terapija
Standard terapije je hirurško uklanjanje materice i jajnika. Konzervativna terapija se razmatra samo u strogo selektovanim slučajevima i zahteva intenzivan nadzor. Antibiotska terapija je obavezna kao potpora.

Prognoza
Prognoza je dobra uz pravovremenu hiruršku intervenciju. Odlaganje terapije značajno povećava rizik od sepse i smrtnog ishoda.

Prevencija i kontrola
Najefikasnija preventiva je ovariohisterektomija. Redovni pregledi i izbegavanje hormonske terapije smanjuju rizik od razvoja bolesti.