Trke konja imaju dugu tradiciju u istoriji civilizacije i predstavljaju prvi ozbiljan selekcijski momenat u istoriji stočarstva. Tokom istorije razvijen je veći broj disciplina, kao što su trke zaprega, trke pod jahačem, sa ili bez preskakanja prepreka, a istovremeno su definisani tipovi konja za pojedina nadmetanja. Tako je, na primer, još Aristofan opisao kako treba da bude građen konj za trku dvokolica.

Najpoznatije trke zaprega su kasačke trke i trke rahvanaca. Grla koja se koriste za vuču laganih trkačkih dvokolica - sulki selekcionirana su na osnovu iskasanog vremena (vremenska osnova), što je u suštini brzina kasa i ovo je jedinstven selekcijski kriterijum. Kako je heritabilitet za brzinu srednje visok onda je u optimalnim uslovima moguće ostvariti dobar efekat selekcijskog rada te je i brzina koju postižu kasači i u kasu i u rahvanu sve veća. Kako je i dispozicija ka rahvanu genetski uslovljena, onda su selekcijom izdvojene rahvanske linije američkog kasača. Druge osobine od značaja za dobro kasanje su razborit dominantni profil i želja za učenjem i treningom. Efikasno kretanje kasom je uslovljeno dužinom pojedinih segmenata ekstremiteta, naročito prednjih, kao i uglovima između pojedinih regija, zbog čega je definisan i morfološki tip kasača: dugog vrata, dugih podlaktica i malih uglova, koji je pogodan za ovu namenu.

Engleski punokrvnjak je selekcioniran na osnovu trkačkih perfomansi koje se određuju na osnovu hendikepa. Hendikep je relativna vrednost koja odslikava trkačku sposobnist grla, uslovljen je brzinom, ali i distancom, zdravljem i dobrim kondicioniranjem grla, pri čemu na plasman osim realne brzine može da utiče temperament i hijerarhijska pozicija grla, zatim adekvatna obuka.

Neke linije pastuva dokazano imaju veliki efekat na trkačku sposobnost potomaka, nasuprot tome neki izvanredni trkači nikada ne daju potomstvo sličnih kvaliteta, neki daju vredne ženske potomke, a neki samo muške. Poznato je na primer, da je Northern Dancer imao neverovatno veliki broj potomaka izuzetnog kvaliteta. Na drugoj strani Secretariat nije imao posebne rezultate u priplodu. Nasuprot tome dešava se da konj koji nije postigao posebno zapažen rezultat ima neprocenjiv priplodni potencijal.

Priplodni indeksi nam pokazuju kakve rezultate možemo da očekujemo ukoliko odaberemo određeni roditeljski par, mada je konkretno ždrebe «slučajni događaj» koji se može uklapati u pokazatelje ili od njih odstupati sa manjom ili većom verovatnoćom.

U želji da se postigne uspeh u uzgoju vrhunskih galopera, tokom dvadesetog veka su razvijene metode za izračunavanje odgajivačkih indeksa. Ovi indeksi nam ukazuju sa kojom verovatnoćom možemo da očekujemo da će ždrebe određenog pastuva i kobile biti dobar trkač, na osnovu perfomansi ždrebadi koja su dobijena parenjima istih linija.

Da bi se povećala verovatnoća da se dobije elitno grlo, u novije vreme se konstruišu stabla genetičke dominanse pastuva i kobile. Pastuv i kobila formiraju roditeljski par ukoliko postoji relativno konstantna reprezentativna konstitucijska karakteristika: tzv. kombinovana dužina tela (CBL: Combined Body Lenght) kroz generacije predaka grla. Ovaj postupak je rasprostranjen u uzgoju engleskog punokrvnjaka i zasniva se na sličnim odlikama koje su prisutne u linijama iz kojih potiču pastuv i kobila. Trkački rezultati su realno dostupni za generacije engleskih punokrvnjaka od osnivanja rase, ali samo nekoliko ždrebadi od oko 50 000, koliko se svake godine rodi, izraste u elitna grla. Samo 3% konja pri tome pobedi u klasnim trkama širom sveta. Na osnovu nove metode bi se moglo sa većom preciznošću utvrditi da li ili ne, možemo da očekujemo kvalitetno ždrebe od određene roditeljske kombinacije.

 

 

Literatura: Prof. dr Dragiša Trailović, Prof. dr Tihomir Petrujkić, Prof. dr Marijana Vučinić, Asist. mr Ružica Trailović, Dr Zoran Katrinka, SAVREMENI TRENDOVI U UZGOJU I ZDRAVSTVENOJ ZAŠTITI KONJA

 

 

 

 

 

 

Prijavi se

Pretraži sajt

petshop logopitajte-veterinara

Forum - KONJI

  • No posts to display.

Oglasi za posao

veterina.info fan box